M E D E N I Y Y E T

 

Edebiyyat

Azərbaycan folklorunun ən zəngin janlarından birini bayatılar təşkil edir. Bayatılar əsasən insanın lirik-fəlsəfi duyğularını yığcam poetik şəkildə ifadə etməyə xidmət g�stərir. Bu poetik formanın məzmun n�vləri arasında layla, nazlama, ağı, saya�ı s�z�, holavar, vəsfi-hal və s. �rnəklər vardır. Bundan başqa, bayatı-bağlama, bayatı-deyişmə, bayatı-tapmaca kimi �rnəklər də bu poetik formanın daxilində �z�nə yer tutur. Bayatılar d�rd misradan, hər misra yeddi hecadan ibarət olur. Qafiyələnmə sistemi əsasən a-a-b-a şəklindədir. Tarixən t�rkdilli poeziyada cinasa �ox fikir verildiyindən, qafiyələri cinas təşkil edən bayatı �rnəkləri də �oxdur. Bayatının forma n�vlərindən biri də ilk misrası ancaq qafiyədən ibarət olan n�vd�r. Bu c�r bayatılara daha �ox Kərk�k folklorunda rast gəlinir. Bayatıda adətən birinci və ikinci misralar əsas mənanı ifadə etmək ���n hazırlıq rolunu oynayır.

Geniş yayılmış lirik folklor janrlarından birini də xalq mahnıları təşkil edir. Bunlar konkret musiqi motivinə bağlı olan m�xtəlif formalı poetik mətnlərdir. "Aman nənə", "Ay lolo", "Sona b�lb�llər", "S�sən s�nb�l" və s. xalq mahnıları indi də m�ğənnilərin repertuarında qalmaqdadır. İfa tərzinə g�rə xalq mahnıları arasında solo, xor və deyişmə-mahnılar se�ilir.